Τα τραγούδια

Τα τραγούδια που ακολουθούν είναι γραμμένα με στη λεγόμενη διάλεκτο των Καραμανλήδων. Ελληνική Γραφή που ποτέ δεν άλλαξε για τους Γκαγκαβούζηδες προγόνους μας. Κάθε άλλος τρόπος γραφής (Λατινικά και ειδικά τα Τουρκικά) θεωρούμε πως δεν έχει καμία απολύτως χρησιμότητα, παρά μόνο όταν τα τραγούδια διδάσκονται σε άλλοδαπούς. Οι μεταφράσεις των τραγουδιών είναι ελεύθερες, με σκοπό την κατανόηση του θέματος και όχι την ακριβή απόδοση της κάθε λέξης, όπως ίσως συναντιούνται σε λεξικά. Η διάλεκτος πέρα από τη βάση στη Τουρκική, περιέχει έντονα τα στοιχεία της ελληνικής αλλά και βουλγαρικής γλώσσας που την καθιστούν δυσνόητη και στις δύο γειτονικές χώρες. Για την καλύτερη ανάγνωση επιλέχθηκε ο διπλός τρόπος εγγραφής των συμφώνων χωρίς φωνήεν (π.χ κκρμμζζ= κόκκινο, το οποίο με φωνήεντα θα έπρεπε να γραφεί ή κιρμιζί ή κουρμουζού που και τα δύο φωνητικά είναι λάθος)

Η σελίδα είναι σε συνεχή ενημέρωση, στίχων, μεταφράσεων και ήχου οπότε ζητούμε την κατανόηση σας


1) Ουτσιούρτ Γιώργη [Πέτα με (κούνα με) Γιώργη]

Το πιο γνωστό τραγούδι του οικισμού μας. Έχει στοιχεία ερωτικά και το τραγουδούσαν τις μέρες του Πάσχα ή του Αγίου Γεωργίου, βγαίνοντας στις εξοχές, που έστηναν τις παραδοσιακές κούνιες.  Η διάρκεια του τραγουδιού αποτελούσε και τη διάρκεια που ένα παιδί θα χρησιμοποιούσε την κούνια, για να δώσει τη σειρά στο επόμενο. Το τραγούδι αποτέλεσε και βάση σε τοπικό χορό.

Ουτσιούρτ Γιώργη, ουτσιούρτ

νταλντάν ντάλα βούρντουρ.

Κούνα με, Γιώργη κούνα με,

ως το ψηλότερο κλαδί στείλε με.

Γιαβάς Γιώργη, γιαβάς

τσιομπέρι μ κάλνττ νταλντά

γκιοζλερί μ καλνττ γιολντά.

Σιγά, Γιώργη, σιγά, η μαντήλα μου πιάστηκε στα κλαδιά

και τα μάτια μου έμειναν στο δρόμο

Στανκενιν τζιαμμ νν αλττ ντά

μπιάς κάρτσιτσε ατσια(γ)ιο.

Στης Στάνκε το παράθυρο από κάτω 

ασπρο χιονολούλουδο άνθισε

Αξιαμμν Στάνκε σουλα(γ)ιο

σαμπάαλεν Γιώργη γιολα(γ)ιο.

Το απόγευμα η Στάνκε το ποτίζει

Το πρωί ο Γιώργης το κόβει

Γιόλμα Γιώργη καρτσιστενί

μπαμπά μ γκιορουσά σενί

μπενί σάνα βέρμετζεκ

Μη το κόβεις Γιώργη το χιονολουλουδο

αν σε δει ο πατέρας μου, δε θα με δώσει σε σένα.


2) Μενεξέι [Μενεξιά]

Συνήθως στα γλέντια σήμερα, αποτελεί συνέχεια του τραγουδιού “Ουτσιούρτ Γιώργη” (κομμάτι 1) ή προηγείται αυτού. Όταν αποτελεί όμως μεμονωμένο μουσικό κομμάτι , όπως στο παρελθόν, χορεύεται με ιδιαίτερο τρόπο, ο οποίος παραπέμπει σε γνωστό χορό της Β. Θράκης (Μιλήσω). Όταν όμως βρίσκεται σε σειρά με αλλά τραγούδια τότε συνηθίζεται να χορεύεται όπως και τα τραγούδια που ανήκουν στη συγκεκριμένη σειρά*( * Για ανθρώπους που ασχολούνται με τη διδασκαλία του συγκεκριμένου κομματιού η σημείωση απαιτεί προσοχή). Στην Οινόη οι συγκεκριμένοι στίχοι συναντώνται με δύο τελείως διαφορετικούς μελωδικούς και χορευτικούς σκοπούς . Μία ακόμα σοβαρή επισήμανση : Η Μενεξιά, στην οποία αναφέρεται το τραγούδι ήταν υπαρκτό πρόσωπο του Κρασοχωρίου, όπως και η θεωρητική περιγραφή του γεγονότος. Σε σύγκριση λοιπόν με αντίστοιχο χορό, άλλης περιοχής (Χρυσοχώραφα Σερρών), τονίζεται πως υπάρχει διαφορετικότητα τόσο στη μελωδία, όσο και στην εκτέλεση των βημάτων, ενώ εκεί λείπουν και οι στίχοι.

Μενεξέι μπουλντούμ ντερεντέ

Εβινί σορντούμ νερεντέ

Εβλερί γκιούλγκεμ ντερεντέ

Καπουσούν σόρντούμ νερεντέ

Καπουσούν μίλμερ κα(γ)ιαντά

Μπατζιασίν σόρντουμ νερεντέ

Μπατζιασίν κιούλιουκ ντιμπιντέ

Μενεξέ μπουλτούμ ντερεντέ

* Στην εκτέλεση με τη μελωδία ζωναράδικου έχουμε την προσθήκη και της φράσης “Στανω Μαρή”


 

3) Μπουνάρτζια [Πηγάδια]

Στα σύνορα κάθε αυλής, τα γειτονικά σπίτια, συνήθως είχαν ένα κοινόχρηστο πηγάδι. Σε μια γειτονιά υπήρχαν σε σειρά περισσότερα τέτοια πηγάδια, τα οποία αποτελούσαν ουσιαστικά μία γραμμή πηγαδιών που είχε μονοπάτι. Σε ένα από τα πηγάδια αυτά της γραμμής εξελίσσεται και η ιστορία του τραγουδιού. Βήμα χορού και στίχος τραγουδιού συνταιριάζουν επακριβώς, σε ένα χορό που σήμερα ονομάζουμε “Μπαϊντουσκα”. Οι γυναίκες τραγουδώντας το τραγούδι, χόρευαν σχεδόν πάντα σε κλειστό κύκλο το χορό αυτό, σε μια πολύ απλή και ήρεμη μορφή.

Αξιάμ γκέστιμ μπουναρτζιάνα

μπουναρτζιάνα σσνιρτζιάνα

Ορντά ντα γκιόρντουμ περγιανν μμ

μπι μπιούκ κκσλεν μπι κιουτσιούκ κκσλεν

Λαφεντίρλε κονουσιούρλα

μπέντα γκιτιμ γιαναρρνα

αλνττλαρ μπένιμ μπακκρλαρρμα

σουλανττλα μπεγιρλερρνα

Βερντιλέρ μπάνα κκρμμζζ τσιόμπερ

κουρντουλάρ μπανά κκρμμζζ  τσιάνττρ

 

 
katas